Сайт Раённай газеты Міёрскія навіны
 
Навигация на сайте:
» Гісторыя краю / 75 год раёну » Образование на Миорщине после войны
Поиск:
Рубрыкі
Выбары прэзідэнта 2015 Афіцыйна Эканоміка і права Пытайцеся—адказваем Здарэнні Грамадства Моладзь / Год моладзі Вясковае жыццё Культура Рэлігія Гісторыя краю, Міёрам 500 Здароўе Спорт і турызм Прырода і экалогія Пошта Літаратурная старонка Адукацыя і школа Юбілей Сямейны лад Жыве памяць Падшыўка 70 год Вялікай Перамогі Рознае...
Каляндар
«    Лістапад 2020    »
ПнАўСрЧцПтСбНд
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
 
Святы


 
Кнопка сайта
Мы будем очень благодарны, если вы установите на своём сайте нашу кнопку или просто текстовую ссылку на наш сайт.

[ Получить код кнопки]
Партнеры сайта

 
 
29-10-2014, 09:53 Гісторыя краю / 75 год раёну  ] • Образование на Миорщине после войны   |  
 
Назва: Адукацыя на Міёршчыне пасля вайны      

Образование на Миорщине после войны Пасля выгнання фашыстаў у нашай мясцовасці былі адноўлены ранейшыя Дзісенскі і Міёрскі раёны. У гэтым матэрыяле размова на падставе архіўных матэрыялаў пойдзе пераважна пра непасрэдна Міёрскі. Для развіцця адукацыі час быў цяжкі. Па-першае, за гады вайны разбурана і спалена 29 школьных будынкаў. Не стала іх у Новым Пагосце, Вялікай Глінаўцы, Мікалаёве, Язне і іншых населеных пунктах. Па-другое, з'явілася шмат так называемых пераросткаў, дзяцей, якія не атрымалі адпаведнай свайму ўзросту адукацыі. Ды і сірот розных узростаў было нямала. Па-трэцяе, не хапала настаўнікаў. Тыя, што працавалі ва ўмовах акупацыі, былі расстраляны партызанамі ці рэпрэсіраваны пазней, або з-за боязі пакаранняў аказаліся на Захадзе. У працуючых школах не хапала мэблі, абсталявання, падручнікаў, пісьмовых прылад. Вялікай праблемай з'яўлялася значная колькасць непісьменнага дарослага насельніцтва.

 

Дакументы Глыбоцкага дзяржаўнага занальнага архіва сведчаць, што неўзабаве пасля вызвалення з Друі ў Міёры была перанесена сярэдняя школа. Усяго пачало дзейнасць 57 школ, у якіх селі за парты амаль пяць тысяч дзяцей. Для сірот адкрыты дзіцячыя дамы ў вёсках Александрова, Гарані, Дзедзіна, Вянужжа.
Першым загадчыкам Міёрскага раённага аддела народнай асветы прызначаны Павел Андрэевіч Новікаў, былы партызан атрада імя Шчорса брыгады імя Ракасоўскага. Менавіта яму з 22.07.1944 года да 25.08.1945-га давялося вырашаць самыя складаныя пытанні пасляваеннага аднаўлення школьнай сістэмы. Але дапамагаў пэўны вопыт педагагічнай дзейнасці, бо меў адпаведную адукацыю і да вайны настаўнічаў, быў дырэктарам у школах Расоншчыны.


Пазней на працягу трох з паловай гадоў райАНА ўзначальваў Герасім Пракопавіч Шаўкун. Па яго прапанове рашэннем райвыканкама ад 21 чэрвеня 1946 года на базе пачатковых школ адкрыты сямігодкі ў Дварнасельскім і Узмёнскім сельсаветах. Прадугледжвалася іх аснашчэнне інвентаром, мэбляй і педагагічнымі кадрамі. Адначасова ствараліся тры пачатковыя школы ў аддаленых вёсках, што знаходзіліся за 6-7 кіламетраў ад дзеючых навучальных устаноў. Напрыклад, у Цілеўцах (Дварнасельскі сельсавет) і навакольных населеных пунктах каля 60 малалетак не вучылася. У Гір'ятах такіх было 30, у Мнюхах (Чэраскі сельсавет) — 71. Прытым ліквідавана школа ў Новым Двары (Павяцкі сельсавет), бо блізка дзейнічалі вучэльні ў Павяцці і Орцах.


Але Міёрскі раён (тады ён уваходзіў у склад Полацкай вобласці) падвергся крытыцы аблАНА, што не арганізавана школа рабочай моладзі. У загадзе ад 21 лістапада 1946 года выказана прэтэнзія да незабеспячэння ўсеагульнага навучання дзяцей — 514 малых адпаведнага ўзросту не села за парты. Непасрэдна Г.П. Шаўкуну выказаны папрок, што дрэнна арганізавана работа педкабінета, дзе нават няма загадчыка, слабы кантроль за павышэннем ідэйна-палітычнага ўзроўню настаўнікаў, павярхоўная праверка школ (сам наведаў толькі 10), слабая вучэбна-выхаваўчая работа ў Александроўскім дзіцячым доме, у дзіцячых дамах няма паліва напярэдадні зімы. Гэтага хапіла на вымову. У тым жа загадзе ўтрымліваюцца ўказанні, як выправіць недахопы.


3 снежня 1946 года Міёрскі райвыканкам зацвердзіў агульную колькасць пачатковых школ у раёне — 55 са 125 камплектамі класаў. Адначасова ў вобласць накіравана просьба дазволіць захаваць у сямігодках класы з колькасцю вучняў менш за 15 чалавек у сувязі з тым, што гэтыя школы размешчаны далёка адна ад другой— за 18-27 кіламетраў — і вучням іх немагчыма наведваць.
У загадзе аблАНА №43 ад 12 лютага 1947 года адзначана, што ў Міёрскім раёне (загадчык райАНА В. Каржанеўскі) з-за дрэннай работы педкадраў, масавага адсеву вучняў, малой іх колькасці ў класах школа рабочай моладзі перастала існаваць. А па выніках першага паўгоддзя раён падвергнуты крытыцы (загад Полацкага аблАНА №45 ад 24 лютага 1947 года) за нізкую якасць ведаў вучняў, бо кожны трэці меў нездавальняючыя адзнакі, за вялікае выбыццё школьнікаў — 190 за дзве чвэрці. Указана на неабходнасць паляпшэння кіраўніцтва раённымі аддзеламі асветы з боку раённых Саветаў, адвядзення кожнай школе зямельнага ўчастка.


З 25 студзеня 1948 года да 1 сакавіка 1949-га выконваў абавязкі загадчыка райАНА Мікалай Раманавіч Ламінскі. Па яго прапанове райвыканкам 11 лютага прыняў рашэнне ўзвесці метадам народнай будоўлі па адной школе ў Чэраскім, Мальцаўскім (Лазовікі), Урбанаўскім і Перабродскім сельсаветах, у Навакрукаўскім—дзве. Старшыні сельскіх Саветаў павінны былі справіцца з гэтай задачай да 1 верасня.
Пытанне аб выкананні закона аб усеагульным навучанні дзяцей разгледжана 8 сакавіка 1948-га на пасяджэнні райвыканкама. Пры гэтым адзначана, што за студзень-люты ў школы вярнуліся 52 вучні, але па-ранейшаму іх не наведваюць 69. Так, у Вінагродскай пачатковай не ахоплена навучаннем 8 дзяцей, у Блажкаўскай — 6, Мальцаўскай — 8, Валькаўскай — 4. Шматлікі адсеў назіраўся ў Новапагосцкай і Дварнасельскай сямігодках. Вось таму пастаўлена задача на працягу трэцяй чвэрці вярнуць усіх дзяцей у класы. Тым школьнікам, якія не вучыліся з-за адсутнасці адзення і абутку, неабходна было аказаць дапамогу. Выкананне гэтых патрабаванняў ускладвалася непасрэдна на выконваючага абавязкі загадчыка райАНА М. Р. Ламінскага і дырэктароў.


Ацэнку становішча ў сістэме асветы дае сумесная пастанова РК КП(б)Б і райвыканкама напярэдадні новага навучальнага года 30 жніўня 1948-га. Тады не хапала 6 настаўнікаў пачатковых класаў і аднаго для сямігодкі. У Павяцці, Волкаўшчыне, Красноўцах неадкладна праведзены ўлік дзяцей, што належаць навучанню. З 66 школ гатовы прыняць вучняў 64. Не закончаны рамонт Дзедзінскай і Павяцкай сямігодак. У школах не хапала 80 парт, 13 табурэтаў, столькі ж крэслаў, 18 класных дошак. Недастаткова назапашана паліва як для школ, так і для кватэр настаўнікаў. Для навучальных устаноў патрабаваліся 1873 кубаметры дроў — вывезена 412, для педагогаў неабходна 1417 — дастаўлены 61.


Райспажыўсаюз не поўнасцю завёз падручнікі, асабліва для 3, 5, 6, 7-х класаў. Не было ў большасці школ геаграфічных і гістарычных карт, 47 не забяспечана бочкамі і вёдрамі для вады. Патрэбны былі 53 газавыя лямпы, крэйда.
Тэрміны для выпраўлення недахопаў вызначаны неверагодна кароткія: тав. Ламінскі павінен быў забяспечыць завяршэнне рамонту школ да 1 верасня, а дырэктар лесамэблевага завода тав. Гляк мусіў арганізаваць да 5 верасня выраб нехапаючых парт, класных дошак, мэблі. Задача старшыні райвыканкама тав. Авоцкага — да 1 кастрычніка забяспечыць школы палівам, кіраўніка райспажыўсаюза тав. Малкава — завезці ўсе падручнікі і наглядныя дапаможнікі да 20 верасня, а тав. Лясовіча, які ўзначальваў райкамунгас, абавязалі ў трохдзённы тэрмін падрыхтаваць і абсталяваць інтэрнат на 25 чалавек пры Міёрскай СШ.


Нягледзячы на экстраныя меры, нават у 1949 годзе далёка не ўсе дзеці былі ахоплены ўсеагульным навучаннем. У пастанове райвыканкама ад 11 студзеня адзначана, што ў Волкаўшчынскім сельсавеце ў Дзянісах 19 малалетак, у Калесніках — 20, Радзівонаўшчыне — 15, з іх не ходзяць у школу 49, бо далёка. У Перабродскім сельсавеце ў вёсках Вязаўшчына, Яўцерашкі, Грышава 50 дзяцей, з іх не вучацца 43. Такая ж сітуацыя ў Новапагосцкім мікрараёне, дзе 5-ы клас не наведвае 30 вучняў. Не лепш у мікрараёнах Дварышчанскай, Мілашоўскай, Кавалёўскай школ. Таму райвыканкам намеціў адкрыць пачатковыя школы ў Дзянісах і Вязаўшчыне, паралельныя класы — у Новапагосцкай, Дварышчанскай, Мілашоўскай школах. У Орцах дзейнічала няпоўная школа з 57 вучнямі, яе дапоўніла пачатковая пры Александроўскім дзетдоме на 110 месц. Задачай загадчыка райАНА Мікалая Ламінскага стала забяспечыць гэтыя новыя ўстановы мэбляй, падручнікамі, педкадрамі.

 

Вітольд ЕРМАЛЁНАК.


У рэдакцыйным архіве не знайшлося здымкаў той пасляваеннай пары, каб праілюстраваць гэты матэрыял. Прапануем больш позняе фота 4-га выпуску Міёрскай СШ рабочай моладзі (1957-1958 навучальны год).


 


 (галасоў: 0)

  [group=5]
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.
[/group]
Другие новости по теме:



   
Надвор'е ў Міёрах
Папулярныя артыкулы
 
АРХІЎ НАВІН
Лістапад 2015 (48)
Кастрычнік 2015 (101)
Верасень 2015 (88)
Жнівень 2015 (10)
Ліпень 2015 (38)
Чэрвень 2015 (149)
 
Госці краін
Flag Counter
Рэклама
Витебское областное управление МЧС
 

Галоўная Правілы Статыстыка Зваротная сувязь
Яндекс.Метрика
2010-2017 © рэдакцыя газеты "Міёрскі навіны"
Распрацоўка і падтрымка сайта Elizar